หย่าโดยความยินยอม ทำยังไง หนังสือสัญญาหย่าต้องเขียนอะไรบ้าง ลูกอยู่กับใคร ค่าเลี้ยงดู แบ่งบ้านแบ่งรถ
SiamContract · · อ่าน 5 นาที
หนังสือสัญญาหย่า ต้องมีพยาน 2 คน ตกลงลูกอยู่กับใคร ค่าเลี้ยงดูเดือนละเท่าไร แบ่งบ้าน รถ หนี้ จดทะเบียนหย่าที่อำเภอไหนก็ได้ ไม่มีค่าธรรมเนียม
แต่งงานมาแปดปี มีลูกหนึ่งคน คุยกันจนได้ข้อสรุปว่าจะแยกทางกันด้วยดี ไม่อยากขึ้นศาล คำถามต่อมาคือ ไปอำเภอแล้วต้องเตรียมอะไร ลูกจะอยู่กับใคร อีกฝ่ายต้องส่งเงินเลี้ยงลูกเดือนละเท่าไร บ้านกับรถที่ผ่อนด้วยกันจะทำยังไง บทความนี้สรุปการ หย่าโดยความยินยอม และสิ่งที่ต้องเขียนใน หนังสือสัญญาหย่า ให้ครบตั้งแต่ครั้งแรกครับ
1. หย่าโดยความยินยอม ต้องมีอะไรบ้าง
- ทำเป็นหนังสือ และมีพยานลงชื่ออย่างน้อย 2 คน (ป.พ.พ. ม.1514)
- ถ้าจดทะเบียนสมรสไว้ การหย่า สมบูรณ์เมื่อจดทะเบียนการหย่าแล้ว (ม.1515) แค่เซ็นสัญญากันเองยังไม่ถือว่าหย่า
- กระบวนงานของกรมการปกครองระบุว่า กรณีหย่าโดยความยินยอม ต้องมีหนังสือสัญญาหย่ามาแสดง และผู้ร้องต้องไปยื่นด้วยตนเอง
- ยื่นที่สำนักทะเบียนอำเภอหรือเขต แห่งใดก็ได้ ไม่ต้องเป็นที่เดิมที่จดทะเบียนสมรส และ ไม่มีค่าธรรมเนียม
2. ตัวอย่างไทม์ไลน์ ตั้งแต่ตกลงจนจดทะเบียนหย่า
- 1 พ.ย.คุยตกลงเรื่องลูก เงิน ทรัพย์สิน หนี้
จดรายการบ้าน รถ เงินฝาก และหนี้ทุกก้อนไว้ก่อน ตกลงว่าลูกอยู่กับใคร อีกฝ่ายส่งค่าเลี้ยงดูเดือนละเท่าไร
- 5 พ.ย.ทำหนังสือสัญญาหย่ากฎหมายบังคับ
พิมพ์ 2 ชุด ทั้งสองฝ่ายและพยาน 2 คนลงชื่อ
- 8 พ.ย.ไปจดทะเบียนหย่าที่อำเภอหรือเขตใดก็ได้
ไปพร้อมกันทั้งสองคน นำบัตรประชาชนและหนังสือสัญญาหย่า ควรนำใบสำคัญการสมรสไปด้วย
ป.พ.พ. ม.1515 - 1 ธ.ค.ค่าเลี้ยงดูลูกงวดแรก
สัญญาในแม่แบบให้เริ่มเดือนถัดจากเดือนที่จดทะเบียนหย่า โอนทุกเดือนตามวันที่ตกลง
- ภายใน 8 ธ.ค.ไปโอนบ้านหรือรถตามที่ตกลง
ที่ดินโอนที่สำนักงานที่ดิน รถโอนที่ขนส่ง — ใส่กำหนดวันในสัญญา เช่น ภายใน 30 วัน
3. เรื่องลูก: ใครเป็นผู้ใช้อำนาจปกครอง และค่าเลี้ยงดู
สัญญาหย่าต้องตกลงเป็นหนังสือว่า ฝ่ายใดเป็นผู้ใช้อำนาจปกครองบุตรคนใด ถ้าไม่ตกลง ศาลเป็นผู้ชี้ขาด (ม.1520) และต้องตกลงว่า ใครออกค่าอุปการะเลี้ยงดูบุตรเท่าไร ถ้าสัญญาไม่กำหนด ศาลเป็นผู้กำหนด (ม.1522) พ่อแม่ต้องเลี้ยงดูลูกระหว่างที่ยังเป็นผู้เยาว์ คือยังไม่ครบ 20 ปี (ม.1564, ม.19)
| ทางเลือก | เขียนในสัญญาว่า | เหมาะกับ |
|---|---|---|
| จ่ายถึงอายุ 20 ปี | จนกว่าบุตรจะมีอายุครบ 20 ปีบริบูรณ์ | ตรงกับหน้าที่ตามกฎหมาย |
| จ่ายจนจบปริญญาตรี | จนกว่าบุตรจะสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรี แต่ไม่เกินอายุ 25 ปี | ตั้งใจส่งลูกเรียนถึงมหาวิทยาลัย |
| กำหนดเอง | เช่น จนกว่าบุตรจะมีอายุครบ 22 ปี | ตกลงกันเป็นอย่างอื่น |
ฝ่ายที่ลูกไม่ได้อยู่ด้วยยังมีสิทธิติดต่อกับลูกได้ตามควร (ม.1584/1) ควรเขียนไว้ในสัญญาให้ชัด จะได้ไม่มีปัญหาภายหลัง ถ้าต่อมาผู้ใช้อำนาจปกครองประพฤติไม่สมควร หรือพฤติการณ์เปลี่ยนไป ศาลสั่งเปลี่ยนตัวผู้ใช้อำนาจปกครองได้ (ม.1521)
4. บ้าน รถ เงินฝาก แบ่งยังไง
หย่าโดยความยินยอม แบ่งทรัพย์สินตามที่มีอยู่ ในวันจดทะเบียนหย่า (ม.1532) และสินสมรสแบ่ง คนละครึ่ง (ม.1533) แต่ทั้งสองฝ่ายตกลงแบ่งต่างจากนี้ในสัญญาได้ เช่น
- บ้านให้ฝ่ายที่เลี้ยงลูก รถให้อีกฝ่าย
- คอนโดที่ไม่มีใครอยู่ ขายแล้วแบ่งเงินคนละครึ่ง
- ทรัพย์ที่ไม่ได้ระบุในสัญญา ให้แบ่งคนละครึ่ง
5. หนี้บ้าน หนี้รถ หนี้บัตร
หนี้ที่ต้องรับผิดร่วมกันแบ่งคนละครึ่ง (ม.1535) ถ้าตกลงให้คนหนึ่งผ่อนบ้านต่อ ข้อตกลงนี้ผูกแค่สองคน ธนาคารยังเรียกเก็บจากคนที่มีชื่อในสัญญากู้ได้ ถ้าหนี้หลายก้อน ควรทำบันทึกแบ่งหนี้แยกรายก้อน พร้อมข้อเรียกเงินคืนเมื่ออีกฝ่ายไม่จ่าย
6. ค่าเลี้ยงชีพอดีตคู่สมรส
ไม่บังคับ แต่ถ้าฝ่ายหนึ่งตกลงจ่ายเงินช่วยอีกฝ่ายรายเดือน เช่น ฝ่ายที่ลาออกมาเลี้ยงลูกช่วงที่ยังหางานใหม่ไม่ได้ ให้เขียนจำนวนเงินและจำนวนเดือนให้ชัด แม่แบบของเราใส่เงื่อนไขว่าสิทธินี้สิ้นสุดเมื่อผู้รับสมรสใหม่ ซึ่งเป็นแนวเดียวกับกฎหมายในกรณีค่าเลี้ยงชีพที่ศาลสั่ง (ม.1528)
7. เช็กลิสต์ก่อนไปอำเภอ
- หนังสือสัญญาหย่า 2 ชุด ลงชื่อทั้งสองฝ่ายและพยาน 2 คน
- บัตรประชาชนทั้งสองฝ่าย และควรนำใบสำคัญการสมรสไปด้วย
- ชื่อและวันเกิดลูกถูกต้องตามสูติบัตร
- ทั้งสองคนต้องไปเอง — ถ้าไปคนละที่ สอบถามสำนักทะเบียนเรื่องการจดทะเบียนหย่าต่างสำนักทะเบียน
บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายสำหรับกรณีของคุณ หากมูลค่าสูงหรือมีข้อพิพาท ควรปรึกษาทนายความ
คำถามที่พบบ่อย
หนังสือสัญญาหย่า ต้องมีพยานกี่คน
อย่างน้อย 2 คน (ป.พ.พ. ม.1514) พยานควรเป็นผู้ใหญ่ที่รู้จักทั้งสองฝ่ายและเห็นการลงชื่อจริง
จดทะเบียนหย่าที่อำเภอไหนก็ได้ไหม เสียเงินไหม
ได้ ยื่นที่สำนักทะเบียนอำเภอหรือเขตแห่งใดก็ได้ ไม่ต้องคำนึงถึงภูมิลำเนา ไม่มีค่าธรรมเนียม และต้องไปยื่นด้วยตนเอง (กระบวนงานของกรมการปกครอง)
ไม่ได้เขียนเรื่องค่าเลี้ยงดูลูกในสัญญาหย่า จะเป็นอะไรไหม
ถ้าสัญญาหย่าไม่ได้กำหนดค่าอุปการะเลี้ยงดูบุตร ต้องให้ศาลเป็นผู้กำหนด (ม.1522) จึงควรตกลงจำนวนเงิน วันจ่าย และจ่ายถึงเมื่อไรไว้ในสัญญาตั้งแต่แรก
อยู่กินกันโดยไม่ได้จดทะเบียนสมรส ต้องจดทะเบียนหย่าไหม
ไม่ต้อง เพราะไม่มีทะเบียนสมรสให้จดทะเบียนหย่า แต่ถ้ามีลูกหรือทรัพย์สินร่วมกัน ควรทำบันทึกตกลงกันเป็นหนังสือไว้
ข้อมูลอ้างอิง
- ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 19, 1514, 1515, 1520–1522, 1528, 1531–1533, 1535, 1564, 1584/1 (ฉบับรวม ศาลยุติธรรม)
- ศูนย์รวมข้อมูลเพื่อติดต่อราชการ: การจดทะเบียนการหย่า (กรมการปกครอง)
หมายเหตุ: ข้อมูล ณ 28 ตุลาคม พ.ศ. 2569 — กฎหมายและแนวปฏิบัติของหน่วยงานอาจเปลี่ยนแปลง