ใบรับเงินกับใบเสร็จรับเงิน ต่างกันยังไง? คนทั่วไปออกให้กันได้ไหม

จ่ายค่าเช่า คืนเงินเพื่อน วางมัดจำ จ้างช่าง... เราจ่ายเงินกันทุกวัน แต่ถ้าวันหนึ่งอีกฝ่ายบอกว่า "ยังไม่ได้รับ" เราจะพิสูจน์ยังไงครับ?

1. สามเอกสารนี้ไม่เหมือนกัน

2. ผู้จ่ายเงินมีสิทธิขอใบรับเงิน

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 326 วางหลักว่า ผู้ชำระหนี้ชอบที่จะได้รับใบเสร็จเป็นหลักฐานจากผู้รับชำระหนี้ พูดง่าย ๆ คือ จ่ายแล้วขอใบรับได้เสมอ ไม่ต้องเกรงใจครับ

3. ใบรับเงินที่ดีต้องมีอะไร

• ชื่อผู้รับเงิน และผู้จ่ายเงิน
• วันที่รับเงิน
• จำนวนเงินทั้ง ตัวเลขและตัวอักษร (กันการแก้ตัวเลข)
• รับเพื่ออะไร — เช่น "ค่าเช่าห้อง 201 เดือนตุลาคม 2569" หรือ "ชำระหนี้เงินกู้งวดที่ 3"
• วิธีชำระ: เงินสด / โอน (ธนาคาร วันที่) / เช็ค
• ลายมือชื่อผู้รับเงิน — ผู้จ่ายเป็นคนเก็บต้นฉบับ

4. และช้าก่อน!!! ใบรับเงินงวดหลัง อาจทำให้เจ้าหนี้เสียสิทธิงวดก่อน

มาตรา 327 วางข้อสันนิษฐานไว้ว่า ถ้าเจ้าหนี้ออกใบเสร็จให้สำหรับ งวดหลัง กฎหมายสันนิษฐานว่างวดก่อน ๆ ชำระครบแล้ว และถ้าออกใบเสร็จรับ ต้นเงิน โดยไม่ได้สงวนสิทธิเรื่องดอกเบี้ย ก็สันนิษฐานว่าได้รับดอกเบี้ยแล้วเช่นกัน

สำหรับเจ้าหนี้ที่ปล่อยผ่อน แปลว่าถ้างวดที่ 3 ยังค้าง แต่เราออกใบรับเงินงวดที่ 4 ไปเฉย ๆ ภายหลังจะพิสูจน์ว่างวดที่ 3 ยังค้างได้ยากขึ้น ทางแก้คือเขียนในใบรับเงินให้ชัดว่า รับชำระงวดไหน ยังค้างงวดไหน และสงวนสิทธิเรียกยอดที่ค้าง