หนังสือยินยอมไม่ขอรับมรดก

ไม่มีแบบทางการ คู่มือประชาชนของกรมที่ดินเรื่องโอนมรดกกรณีไม่มีผู้จัดการมรดก ระบุ "หลักฐานการไม่รับมรดกของทายาท (กรณีที่ทายาทบางคนไม่ขอรับมรดกและไม่ได้มาติดต่อยื่นคำขอด้วย) (ผู้ขอจัดทำ)" ผู้ขอจึงร่างเองได้ หรือทายาทจะไปให้ถ้อยคำที่สำนักงานที่ดินด้วยตัวเองก็ได้

หนังสือนี้ใช้กับทรัพย์แปลงที่ระบุ ส่วนการสละมรดกต้องแสดงเจตนาเป็นหนังสือมอบไว้แก่พนักงานเจ้าหน้าที่ หรือทำเป็นสัญญาประนีประนอมยอมความ (ป.พ.พ. ม.1612) สละบางส่วนไม่ได้ ถอนไม่ได้ (ม.1613) และลูกของผู้สละมีสิทธิรับมรดกแทนที่ (ม.1615)

ไม่ควร ถาม-ตอบของกรมที่ดินอธิบายว่าทายาทที่ไม่ขอรับมรดกจะทำหนังสือยินยอมโอนที่ดินมรดกให้ทายาทคนใดคนหนึ่งไม่ได้ ข้อความที่ใช้คือ ไม่ขอรับมรดกในทรัพย์นั้น และไม่ขัดข้องให้ทายาทอื่นยื่นขอรับมรดก

คือเอกสารที่แสดงว่าผู้ขอรับมรดกเกี่ยวพันกับผู้ตายจริง เช่น เป็นบุตร คู่สมรส หรือบิดามารดา คู่มือประชาชนของกรมที่ดินเขียนแค่ "หลักฐานความเป็นทายาท" ไม่ได้ระบุรายการ ที่ระบุชัดคือ ขอรับในฐานะคู่สมรสต้องมีทะเบียนสมรส ส่วนกรณีอื่นใช้เอกสารที่แสดงความเกี่ยวพัน เช่น สูติบัตร ทะเบียนบ้าน ถ้าเคยเปลี่ยนชื่อให้แนบหลักฐานการเปลี่ยนชื่อ เอกสารแต่ละแห่งอาจขอไม่เหมือนกัน ควรโทรถามสำนักงานที่ดินที่ที่ดินตั้งอยู่ก่อนไป

หนี้ของผู้ตายเป็นส่วนหนึ่งของกองมรดก (ป.พ.พ. ม.1600) แต่ทายาทรับผิดไม่เกินทรัพย์มรดกที่ตัวเองได้รับ (ม.1601) เช่น ได้ที่ดินราคา 5 แสนบาท ก็ใช้หนี้ไม่เกิน 5 แสนบาท ไม่ต้องควักเงินตัวเองจ่ายส่วนที่เกิน และเจ้าหนี้ต้องฟ้องภายใน 1 ปีนับแต่รู้หรือควรรู้ว่าเจ้ามรดกตาย แต่ไม่เกิน 10 ปีนับแต่วันตาย (ม.1754)

กรณีไม่มีผู้จัดการมรดก สำนักงานที่ดินต้องประกาศ 30 วันตามประมวลกฎหมายที่ดิน ม.81 รวมทั้งกระบวนงานประมาณ 47 วัน ค่าธรรมเนียมโอนมรดกระหว่างพ่อแม่กับลูก หรือคู่สมรส ร้อยละ 0.5 ของราคาประเมิน กรณีอื่นร้อยละ 2 บวกค่าคำขอแปลงละ 5 บาทและค่าประกาศแปลงละ 10 บาท

โดยทั่วไปไม่ต้อง ถ้าศาลตั้งผู้จัดการมรดกแล้ว ผู้จัดการมรดกเป็นผู้ดำเนินการโอนมรดกที่สำนักงานที่ดิน ไม่ต้องประกาศ 30 วัน ควรสอบถามสำนักงานที่ดินที่ที่ดินตั้งอยู่ก่อน