หนังสือทวงถามหนี้ ต้องเตือนกี่ครั้งถึงฟ้องได้? ความจริงที่เจ้าหนี้ต้องรู้
SiamContract · · อ่าน 5 นาที
หนังสือทวงถามหนี้ต้องส่งกี่ครั้ง กฎหมายบังคับกรณีไหน ยืมเงินไม่มีกำหนดคืนต้องทวงก่อนไหม ส่งทาง LINE ได้ไหม และทวงแล้วอายุความหยุดหรือเปล่า
ให้ยืมเงินไปแล้วเงียบ ผ่อนได้สองงวดแล้วหาย หรือผู้เช่าค้างค่าเช่า... คำถามแรกที่เจ้าหนี้แทบทุกคนถามคือ ต้องส่งหนังสือทวงถามหนี้กี่ครั้งถึงจะฟ้องได้ หลายคนเชื่อว่าต้อง 3 ครั้ง วันนี้มาดูกันว่าความจริงเป็นยังไงครับ
1. กฎหมายไม่ได้บังคับให้เตือน 3 ครั้ง
ไม่มีมาตราไหนเขียนว่าต้องทวง 3 ครั้งก่อนฟ้อง "เตือนครั้งที่ 1–3" เป็น แนวปฏิบัติ ของธนาคารและสำนักงานทนาย ที่ช่วยให้ลูกหนี้มีโอกาสแก้ตัว และช่วยให้เจ้าหนี้มีหลักฐานว่าทวงอย่างสุภาพแล้ว
หลักพื้นฐานอยู่ที่ ป.พ.พ. มาตรา 204 ถ้าหนี้มี วันครบกำหนดตามปฏิทิน เช่น "ชำระทุกวันที่ 5" พอเลยวันนั้นลูกหนี้ก็ผิดนัดทันที ไม่ต้องเตือนก่อน แต่ถ้าหนี้ ไม่ได้กำหนดวันคืน เจ้าหนี้ต้องเตือนก่อน ลูกหนี้จึงจะผิดนัด
2. และช้าก่อน!!! กรณีที่กฎหมายบังคับให้ส่งหนังสือจริง ๆ
| สถานการณ์ | ต้องทำอะไร | มาตรา |
|---|---|---|
| ยืมเงินกันเอง ไม่ได้กำหนดวันคืน | ทวงถามก่อน ลูกหนี้จึงผิดนัด ดอกเบี้ยผิดนัดเริ่มนับจากนั้น | ม.204 |
| เคยรับเงินงวดช้าเรื่อย ๆ โดยไม่ทักท้วง | ต้องทวงถามกำหนดเวลาใหม่ก่อน (ฎ.459/2565) | ม.204 |
| มีผู้ค้ำประกัน | ส่งหนังสือบอกกล่าวผู้ค้ำ ภายใน 60 วัน หลังลูกหนี้ผิดนัด | ม.686 |
| จะบังคับจำนอง | บอกกล่าวให้เวลา ไม่น้อยกว่า 60 วัน | ม.728 |
| ผู้เช่าค้างค่าเช่า จะบอกเลิกสัญญา | บอกกล่าวให้ชำระ ไม่น้อยกว่า 15 วัน (ธุรกิจให้เช่าตั้งแต่ 3 หน่วย 30 วัน) | ม.560 |
3. ลำดับ 3 ขั้นที่แนะนำ
- ครั้งที่ 1 — แจ้งเตือนค้างชำระ (3–7 วันหลังครบกำหนด) น้ำเสียงเป็นมิตร บอกงวดที่ค้าง ยอด และขอให้ชำระภายใน 7 วัน ช่วยเก็บหลักฐานว่าเจ้าหนี้ทักท้วงแล้ว
- ครั้งที่ 2 — หนังสือทวงถาม (15–30 วัน) แยกยอด เงินต้น / ดอกเบี้ย / ดอกเบี้ยผิดนัด ให้ชัด ให้เวลา 7–15 วัน ถ้ามีผู้ค้ำให้ส่งหนังสือบอกกล่าวผู้ค้ำคู่กัน
- ครั้งที่ 3 — บอกกล่าวครั้งสุดท้าย เรียกให้ชำระหนี้ทั้งหมดตามข้อสัญญา และแจ้งว่าจะดำเนินคดีแพ่งหากเพิกเฉย
ดอกเบี้ยผิดนัดตามกฎหมายตอนนี้คือ ร้อยละ 5 ต่อปี (ม.224) และหนี้ผ่อนเป็นงวดคิดได้เฉพาะ เงินต้นของงวดที่ค้าง (ม.224/1) ใครยังใช้ 7.5% แบบเก่าในหนังสือทวงถาม ต้องแก้นะครับ
4. ส่งทาง LINE ได้ไหม ต้องส่ง EMS ตอบรับหรือเปล่า
ส่งทาง LINE หรืออีเมลได้ และใช้เป็นพยานหลักฐานประกอบได้ แต่พิสูจน์ว่าอีกฝ่าย ได้รับจริง ยากกว่า วิธีที่ชัวร์ที่สุดคือส่ง ไปรษณีย์ลงทะเบียนตอบรับ ไปที่อยู่ตามสัญญา แล้วเก็บสำเนาหนังสือ ใบรับฝาก และใบตอบรับไว้ด้วยกัน โดยเฉพาะหนังสือที่กฎหมายบังคับอย่างการแจ้งผู้ค้ำ
5. ทวงแล้ว อายุความหยุดไหม? (คำตอบคือไม่)
หลายคนเข้าใจผิดว่าส่งหนังสือทวงถามแล้วอายุความจะหยุดนับ ความจริงคือ ไม่หยุด สิ่งที่ทำให้อายุความสะดุดหยุดตาม ม.193/14 คือลูกหนี้ รับสภาพหนี้เป็นหนังสือ ชำระหนี้บางส่วน หรือเจ้าหนี้ฟ้องคดี ถ้าลูกหนี้ยอมคุยและขอผ่อน ให้ทำ หนังสือรับสภาพหนี้ ทันที ได้ประโยชน์กว่าส่งหนังสือทวงอีกฉบับ
6. ข้อห้ามที่ทำให้เจ้าหนี้กลายเป็นฝ่ายผิด
- ขู่ว่าจะแจ้งตำรวจให้ติดคุก — หนี้เงินกู้เป็นคดีแพ่ง การขู่แบบนี้อาจผิดกฎหมายเสียเอง
- ประจานในเฟซบุ๊กหรือกลุ่ม LINE — เสี่ยงหมิ่นประมาท
- ทวงกับญาติ เพื่อนร่วมงาน หรือส่งหนังสือแบบซองเปิด (ถ้าปล่อยกู้เป็นประจำ ต้องทำตาม พ.ร.บ.การทวงถามหนี้ 2558 ด้วย)
- ล็อกห้อง ตัดน้ำไฟ ขนของผู้เช่าออกเอง — ต้องฟ้องขับไล่ตามขั้นตอน
สรุปสั้น ๆ: ทวงให้สุภาพ ยอดให้ถูก ส่งให้มีหลักฐาน และถ้าลูกหนี้ยอมผ่อน ให้เปลี่ยนเป็นหนังสือรับสภาพหนี้ครับ
บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายสำหรับกรณีของคุณ หากมูลค่าสูงหรือมีข้อพิพาท ควรปรึกษาทนายความ
คำถามที่พบบ่อย
ต้องส่งหนังสือทวงถามหนี้กี่ครั้งถึงจะฟ้องได้
กฎหมายไม่ได้กำหนดจำนวนครั้ง การเตือน 3 ครั้งเป็นแนวปฏิบัติ แต่บางกรณีต้องทวงหรือบอกกล่าวก่อน เช่น หนี้ไม่มีกำหนดวันคืน (ม.204) ผู้ค้ำประกัน (ม.686) บังคับจำนอง (ม.728) และค่าเช่าค้าง (ม.560)
ส่งหนังสือทวงหนี้ทาง LINE ได้ไหม
ได้และใช้เป็นหลักฐานประกอบได้ แต่ควรส่งไปรษณีย์ลงทะเบียนตอบรับไปยังที่อยู่ตามสัญญาควบคู่ด้วย เพื่อพิสูจน์ว่าลูกหนี้ได้รับ
ทวงถามหนี้แล้วอายุความหยุดนับไหม
ไม่หยุด ต้องให้ลูกหนี้รับสภาพหนี้เป็นหนังสือ ชำระหนี้บางส่วน หรือฟ้องคดี (ม.193/14)
ข้อมูลอ้างอิง
- ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 193/14, 204, 224, 224/1, 560, 686, 728
- คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 459/2565, 2337/2567, 6781/2567 (ตรวจกับฐานข้อมูลศาลฎีกา)
- พระราชบัญญัติการทวงถามหนี้ พ.ศ. 2558
หมายเหตุ: ข้อมูล ณ 28 กันยายน พ.ศ. 2569 — กฎหมายและแนวปฏิบัติของหน่วยงานอาจเปลี่ยนแปลง