เงินเยียวยาน้ำท่วม 9,000 บาท ใครได้บ้าง ลงทะเบียนยังไง บ้านเช่าได้ไหม และต่างจากค่าซ่อมบ้านอย่างไร

น้ำเพิ่งลด บ้านเต็มไปด้วยโคลน ของใช้พังทั้งชั้นล่าง แล้วในกลุ่มไลน์หมู่บ้านก็ส่งต่อกันว่า เงินเยียวยาน้ำท่วม 9,000 บาท ลงทะเบียนได้แล้ว คำถามที่ตามมาคือ บ้านเราเข้าเกณฑ์ไหม เช่าเขาอยู่จะได้หรือเปล่า ไม่มีชื่อในทะเบียนบ้านทำยังไง และเงินก้อนนี้คือค่าซ่อมบ้านหรือเปล่า บทความนี้สรุปจากมติคณะรัฐมนตรีและประกาศของกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย (ปภ.) ปี 2569 ให้อ่านจบในที่เดียวครับ

1. เงิน 9,000 บาท คืออะไร ต่างจากค่าซ่อมบ้านยังไง

เงินก้อนนี้คือ เงินช่วยเหลือผู้ประสบอุทกภัยในช่วงฤดูฝน ปี 2569 แบบเหมาจ่าย ครัวเรือนละ 9,000 บาท ที่คณะรัฐมนตรีอนุมัติเมื่อ 25 สิงหาคม 2569 จากงบกลางราว 558.7 ล้านบาท ให้ ปภ. เป็นผู้จ่ายผ่านธนาคารออมสิน เป็นเงินช่วยค่าดำรงชีพเบื้องต้น ไม่ใช่ค่าซ่อมบ้าน และไม่ต้องแสดงใบเสร็จ

สรุปง่าย ๆ คือ 9,000 บาทเป็นเงินก้อนแรกที่ทุกครัวเรือนที่เข้าเกณฑ์ได้เท่ากัน ส่วนค่าซ่อมบ้าน ค่าเช่าบ้าน และค่าเครื่องมือทำกิน เป็นอีกชุดที่ต้องให้เจ้าหน้าที่สำรวจความเสียหายจริงและจ่ายตามจริง ยื่นแยกกันได้ทั้งสองทาง

2. ใครมีสิทธิ 4 กรณี

ปภ. กำหนดว่าต้องเป็น ที่อยู่อาศัยประจำ ในพื้นที่ที่จังหวัดหรือ กทม. ประกาศเขตพื้นที่ประสบสาธารณภัยหรือเขตการให้ความช่วยเหลือผู้ประสบภัยพิบัติกรณีฉุกเฉิน และเข้าอย่างน้อย 1 ใน 4 กรณีนี้

1. น้ำท่วมไม่เกิน 7 วัน และทรัพย์สินเสียหาย เช่น น้ำเข้าบ้าน 3 วัน ตู้เย็น ที่นอน เสีย
2. น้ำท่วมขังติดต่อกันเกิน 7 วัน แม้ของจะไม่พัง
3. น้ำล้อมรอบบ้าน จนเข้าออกและดำรงชีวิตตามปกติไม่ได้
4. อยู่อาคารสูง น้ำไม่ถึงชั้นที่พัก แต่ไฟฟ้า น้ำ ลิฟต์ ทางเข้าออกใช้ไม่ได้จนดำรงชีวิตตามปกติไม่ได้

เงื่อนไขสำคัญคือ 1 ครัวเรือนได้ 1 ครั้ง ต่อฤดูฝน ถ้าน้ำท่วมซ้ำหลายรอบก็ได้ครั้งเดียว บ้านหลังที่สองที่ไม่มีคนอยู่ประจำ บ้านว่าง หรือร้านค้าที่ไม่ได้ใช้นอน ไม่เข้าเกณฑ์

3. บ้านเช่าได้ไหม ไม่มีชื่อในทะเบียนบ้านทำยังไง

ได้ครับ หลักของ ปภ. ปี 2569 คือให้ ผู้ที่พักอาศัยอยู่จริง ไม่ได้ให้เจ้าของบ้านที่ไม่ได้อยู่ และ ไม่จำกัดเฉพาะคนที่มีชื่อในทะเบียนบ้าน คนเช่าบ้าน เช่าห้องชั้นล่างของตึกแถว หรืออยู่บ้านญาติ จึงยื่นได้ แต่ต้องผ่านการตรวจสอบว่าอยู่จริง โดยกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน หรือประธานชุมชนรับรอง และคณะกรรมการระดับอำเภอและจังหวัดตรวจอีกชั้น

สิ่งที่ช่วยให้ผ่านการตรวจเร็วคือหลักฐานว่าพักอยู่จริงก่อนวันน้ำท่วม เช่น สัญญาเช่า สลิปโอนค่าเช่า บิลค่าไฟที่ส่งถึงที่อยู่นี้ และ หนังสือรับรองจากเจ้าของบ้าน ที่ยืนยันว่าเราเช่าอยู่ตั้งแต่เมื่อไร ถ้าเจ้าของบ้านไม่รู้จะเขียนยังไง ใช้แบบฟอร์มด้านล่างได้

ข้อควรระวัง: ถ้าเจ้าของบ้านอยู่หลังเดียวกันกับผู้เช่า ถือเป็นครัวเรือนเดียวกัน ได้ 1 สิทธิ ไม่ใช่ 2 และถ้าเจ้าของบ้านยื่นแทนทั้งที่ไม่ได้อยู่ เงินจะถูกเรียกคืนและผู้รับรองเท็จมีความผิด

4. ลงทะเบียนยังไง ใช้อะไรบ้าง

1. ขั้นที่ 1
   เช็กว่าพื้นที่เราถูกประกาศเขตภัยพิบัติหรือยัง

   ถาม อบต. เทศบาล หรือสำนักงานเขต หรือดูประกาศจังหวัด ถ้ายังไม่ประกาศ ยื่นไม่ได้ (กทม. ประกาศครบ 50 เขตตั้งแต่ 25 ก.ย. 2569)

2. ขั้นที่ 2
   ผูกพร้อมเพย์กับเลขบัตรประชาชน

   เงินโอนเข้า พร้อมเพย์ที่ผูกเลขบัตรประชาชนของผู้ยื่นเท่านั้น ไม่ใช่เบอร์โทร ไปผูกที่แอปธนาคารก่อนยื่น ไม่งั้นเงินค้าง

3. ขั้นที่ 3
   ลงทะเบียนในแอป ทางรัฐ หรือไปที่ อปท. / เขต

   เปิดรับตั้งแต่ 2 ต.ค. 2569 เวลา 08.00 น. ครอบคลุม 65 จังหวัดและ กทม. สำหรับเหตุช่วง 15 พ.ค. – 30 ก.ย. 2569 ไม่ต้องอัปโหลดสำเนาเอกสาร ระบบเชื่อมข้อมูลเอง · ผู้สูงอายุหรือไม่ถนัดมือถือ ไปยื่นที่ อปท. หรือเขตได้ และมอบอำนาจให้ลูกหลานไปแทนได้

   ทำเอกสารนี้ →
4. ขั้นที่ 4
   ผู้นำชุมชนและคณะกรรมการตรวจสอบ

   กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ประธานชุมชนรับรองว่าอยู่จริง เจ้าหน้าที่อาจลงพื้นที่ จังหวัดต้องจ่ายให้เสร็จภายใน 90 วันนับแต่ได้รับจัดสรรงบ

5. ขั้นที่ 5
   เงินเข้าพร้อมเพย์

   ตรวจยอดในแอปธนาคาร ถ้าเกินกำหนดยังไม่ได้ สอบถาม อปท. หรือสายด่วน ปภ. 1784

5. ถ้าบ้านพัง ของทำกินเสีย ต้องยื่นอีกทาง

เงิน 9,000 บาทไม่ได้ครอบคลุมค่าซ่อมบ้าน หลักเกณฑ์เงินทดรองราชการของกระทรวงการคลังฉบับปี 2569 (ใช้กับภัยที่เกิดตั้งแต่ 6 มี.ค. 2569) ปรับเพดานค่าวัสดุซ่อมบ้านจาก 49,500 เป็น 88,600 บาทต่อหลัง จ่ายตามความเสียหายจริง เฉพาะ เจ้าของบ้าน ส่วนผู้เช่าที่บ้านอยู่ไม่ได้ขอ ค่าเช่าบ้าน 2,500 บาทต่อเดือน ไม่เกิน 2 เดือน ได้ และคนที่เครื่องมือทำกินอาชีพหลักเสียหาย เช่น รถเข็นขายของ จักรเย็บผ้า เครื่องมือช่าง ขอได้ไม่เกิน 13,500 บาทต่อครอบครัว

ชุดนี้ต้องแจ้งที่ อปท. หรือสำนักงานเขต ให้เจ้าหน้าที่สำรวจและออกหนังสือรับรองผู้ประสบภัย กทม. ประกาศเมื่อ 1 ต.ค. 2569 ว่า ไม่ต้องไปแจ้งความที่สถานีตำรวจแล้ว ยื่นออนไลน์ผ่านระบบของ กทม. ได้ และต้องยื่นแยกจากแอปทางรัฐเพราะสองระบบยังไม่เชื่อมกัน สิ่งที่ต้องมีคือ ภาพถ่ายความเสียหายก่อนเก็บกวาด และรายการที่พัง ถ้ายังไม่ได้จด ใช้ บันทึกรายการทรัพย์สินเสียหายจากน้ำท่วม ให้พยานเซ็นไว้ก่อน อ่านรายละเอียดค่าซ่อมบ้านต่อที่ บ้านน้ำท่วม รัฐช่วยค่าซ่อมเท่าไหร่

6. น้ำท่วมหลัง 1 ต.ค. 2569 ใช้ประกันภัยพิบัติแห่งชาติแทน

รัฐบาลเริ่ม โครงการประกันภัยพิบัติเพื่อประชาชน (ประกันภัยพิบัติแห่งชาติ) ที่รัฐซื้อกรมธรรม์ให้บ้านราว 30 ล้านหลังทั่วประเทศ คุ้มครองน้ำท่วม วาตภัย แผ่นดินไหว สำหรับ เหตุที่เกิดตั้งแต่ 1 ตุลาคม 2569 บ้านได้สูงสุด 100,000 บาทต่อหลังต่อครั้ง โดยน้ำท่วมจ่ายเบื้องต้น 10,000 บาทแล้วเพิ่มตามความเสียหายจริง เสียชีวิต 2,000,000 บาทต่อคน ส่วนน้ำท่วมที่ เริ่มก่อน 1 ต.ค. ยังใช้กลไก 9,000 บาทเดิม ไม่ได้ทั้งสองทางสำหรับเหตุเดียวกัน รายละเอียดกรมธรรม์ยังทยอยประกาศ ติดตามที่ ปภ. และ คปภ.

7. เช็กประกาศล่าสุดได้ที่ไหน

เรื่องน้ำท่วมอื่น ๆ ทั้งเงินเยียวยา ประกัน บ้านเช่า รถ หนี้ งาน เกษตรกร ร้านค้า และแบบฟอร์มฟรี รวมไว้ที่ น้ำท่วม 2569 ต้องทำอะไรบ้าง