ช่างทิ้งงาน ผู้รับเหมารับเงินแล้วหาย ทำยังไง? เตือนกี่วัน เลิกจ้างได้เมื่อไร เอาเงินคืนได้ไหม แจ้งความได้หรือเปล่า

น้ำลดแล้วรีบจ้างช่างมาซ่อมบ้าน โอนมัดจำไปครึ่งหนึ่ง ช่างมาทำได้สามวัน รื้อพื้นทิ้งไว้ทั้งชั้นล่าง แล้วหายไป โทรไม่รับ LINE อ่านแล้วไม่ตอบ เรื่อง ช่างทิ้งงาน แบบนี้เกิดทุกปีหลังน้ำท่วม เพราะช่างรับงานหลายบ้านพร้อมกัน คำถามที่ตามมาคือ ต้องรอช่างอีกนานแค่ไหน จ้างคนใหม่ได้เลยไหม เงินที่จ่ายไปแล้วเอาคืนได้หรือเปล่า และแจ้งความได้ไหม บทความนี้ตอบตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์เรื่องจ้างทำของ พร้อมขั้นตอนที่ทำตามได้ทันทีครับ

1. ทำไมต้องเตือนเป็นหนังสือก่อน ไม่ใช่จ้างคนใหม่ทันที

การจ้างช่างซ่อมบ้านคือ สัญญาจ้างทำของ ช่างรับจะทำงานให้สำเร็จ และเราจ่ายเงินเพื่อผลสำเร็จนั้น (มาตรา 587) สัญญาแบบนี้ตกลงกันด้วยปากหรือทางแชทก็ใช้ได้ ไม่ต้องมีกระดาษ ถ้าเราจ้างคนใหม่ทันทีโดยไม่บอกเลิกกับช่างเดิมให้ชัด วันหนึ่งช่างเดิมอาจกลับมาอ้างว่าสัญญายังอยู่ และเรียกค่าจ้างหรือค่าเสียหายจากการที่เราเลิกจ้างเอง เพราะกฎหมายให้ผู้ว่าจ้างเลิกจ้างได้ทุกเมื่อก็จริง แต่ถ้าช่างไม่ได้ผิด ผู้ว่าจ้างต้องจ่ายค่าสินไหมทดแทนให้ช่าง (มาตรา 605)

ทางที่ปลอดภัยคือทำให้เห็นชัดว่า ช่างเป็นฝ่ายผิดสัญญา ก่อน กฎหมายทั่วไปให้ผู้ว่าจ้างกำหนดเวลาพอสมควรให้ช่างทำตามสัญญา ถ้าครบแล้วไม่ทำ จึงบอกเลิกได้ (มาตรา 387) และมีมาตราพิเศษของจ้างทำของว่า ถ้าช่าง ไม่เริ่มงานในเวลาอันควร หรือทำช้าจนเห็นได้ว่าไม่มีทางเสร็จทันกำหนด ผู้ว่าจ้างบอกเลิกได้เลยโดยไม่ต้องรอถึงวันส่งงาน (มาตรา 593)

2. ตัวอย่างไทม์ไลน์: ช่างหายหลังรับมัดจำ

สมมติจ้างซ่อมหลังคาและปูพื้นชั้นล่าง ราคารวม 80,000 บาท โอนไปแล้ว 50,000 บาท ช่างทำได้ราว 20,000 บาทแล้วหายไป

1. 20 ก.ย.
   ตกลงจ้างทาง LINE

   ส่งรูปหน้างาน ช่างเสนอราคา 80,000 บาท เสร็จใน 20 วัน โอนมัดจำ 50,000 บาท เก็บแชทและสลิปไว้

2. 28 ก.ย.
   ช่างมาทำงานวันสุดท้าย

   รื้อพื้นเก่า ซ่อมหลังคาได้บางส่วน แล้วไม่มาอีก

3. 1 ต.ค.
   เตือนทาง LINE ครั้งแรก

   ช่างอ่านแต่ไม่ตอบ จดวันที่ไว้

4. 9 ต.ค.
   ส่งหนังสือเตือนให้กลับมาทำภายใน 7 วัน

   ส่งไปรษณีย์ลงทะเบียนตอบรับ และส่งรูปหนังสือทาง LINE

5. 17 ต.ค.
   ครบกำหนด ช่างไม่มา ส่งหนังสือบอกเลิก

   ขอเงินคืนส่วนที่จ่ายเกินงาน 30,000 บาท พร้อมดอกเบี้ย และให้ขนเครื่องมือออก

6. 18 ต.ค.
   ถ่ายรูปหน้างาน แล้วให้ช่างใหม่เข้า

   ให้ช่างใหม่ประเมินงานที่ทำแล้วเป็นลายลักษณ์อักษร เก็บใบเสนอราคาของช่างใหม่

ตัวเลข 30,000 บาทมาจากเงินที่จ่ายไป 50,000 บาท ลบมูลค่างานที่ช่างทำจริง 20,000 บาท เมื่อบอกเลิกสัญญาแล้ว ทั้งสองฝ่ายต้องกลับสู่ฐานะเดิม ช่างต้องคืนเงินส่วนที่รับไว้เกิน พร้อมดอกเบี้ยนับแต่วันที่รับเงิน ส่วนงานที่ทำแล้วเราใช้ประโยชน์ได้ ก็ต้องใช้ค่างานส่วนนั้นให้ช่าง (มาตรา 391) ถ้าจ้างช่างใหม่ทำส่วนที่เหลือแพงกว่าเดิม ส่วนต่างเรียกจากช่างเดิมเป็นค่าเสียหายได้

3. เลือกหนังสือให้ตรงกับปัญหา

ทั้งสามแบบทำได้จากแบบฟอร์มเดียว เลือกว่าต้องการให้ช่างทำอะไร ระบบจะเลือกถ้อยคำและมาตราให้ คิดเงินที่ต้องคืนให้ และเตือนถ้าข้ามขั้นตอน เช่น บอกเลิกโดยยังไม่เคยเตือน

4. งานบกพร่อง: จ้างคนอื่นแก้แล้วเก็บเงินช่างเดิมได้ไหม

ได้ แต่ต้องทำตามขั้นตอน ถ้าเห็นได้ว่างานจะออกมาบกพร่องเพราะความผิดของช่าง ผู้ว่าจ้างบอกให้ช่างแก้ภายในเวลาที่กำหนด ถ้าไม่แก้ ให้คนอื่นทำแทนได้ โดยช่างเดิมออกค่าใช้จ่ายและรับความเสี่ยง (มาตรา 594) ศาลฎีกาเคยวินิจฉัยว่า ผู้ว่าจ้างต้อง แจ้งเป็นหนังสือระบุความชำรุดให้ชัด ตามขั้นตอนก่อน จึงจะเรียกค่าซ่อมจากผู้รับจ้างได้ (ฎ.4087/2546) ระหว่างนั้นค่าจ้างงวดที่ยังไม่จ่าย ผู้ว่าจ้างยึดไว้ก่อนได้จนกว่าจะแก้เสร็จ (มาตรา 599)

ถ้างานส่งมอบไปแล้วเพิ่งพบปัญหา ช่างรับผิดในความชำรุดที่ปรากฏภายใน 1 ปี นับแต่ส่งมอบ หรือ 5 ปี ถ้าเป็นสิ่งปลูกสร้างกับพื้นดินที่ไม่ใช่เรือนไม้ และต้องฟ้องภายใน 1 ปีนับแต่ความชำรุดปรากฏ (มาตรา 600, 601) ถ้าในสัญญามีข้อรับประกันผลงานไว้ ให้ดูตามสัญญา ส่วนงานที่ทำไม่ครบตามที่ตกลง ไม่ใช่เรื่องชำรุดบกพร่อง แต่เป็นการผิดสัญญา เรียกเงินคืนตามสัดส่วนงานที่ขาดได้ (ฎ.7172/2547)

5. ช่างหายไปพร้อมเงิน แจ้งความได้ไหม

ต้องแยกให้ออกว่าเป็นเรื่อง ผิดสัญญา หรือ หลอกตั้งแต่แรก ช่างที่มาทำงานจริงไปบางส่วนแล้วหยุด ส่วนใหญ่เป็นเรื่องแพ่ง ตำรวจมักให้ไปเรียกเงินคืนหรือฟ้องศาลเอง แต่ถ้ามีพฤติการณ์ว่าหลอกตั้งแต่ต้น เช่น ใช้ชื่อหรือบัตรปลอม รับมัดจำหลายบ้านพร้อมกันโดยไม่เคยมาทำ หรือปิดเบอร์หนีทันทีหลังได้เงิน อาจเป็นความผิดฐานฉ้อโกงตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 341

6. ช่างไม่ยอมคืนเงิน ทำอะไรต่อได้

• ช่างยอมคืนเป็นงวด ทำสัญญาประนีประนอมยอมความ ระบุยอด งวด และวันจ่ายให้ชัด
• ช่างเป็นผู้รับเหมาที่รับงานเป็นอาชีพ คดีระหว่างผู้บริโภคกับผู้ประกอบธุรกิจเป็นคดีผู้บริโภค ศาลนัดไกล่เกลี่ยก่อน และให้การ สืบพยานในวันนัดเดียวกัน (พ.ร.บ.วิธีพิจารณาคดีผู้บริโภค ม.3, 24–25)
• เก็บหลักฐานให้ครบ แชทที่ตกลงงานและราคา สลิปโอนทุกงวด รูปหน้างานก่อนและหลัง หนังสือเตือนและใบตอบรับไปรษณีย์ และใบประเมินของช่างใหม่
• อย่ายึดเครื่องมือของช่างไว้เอง เพื่อบังคับให้คืนเงิน ให้แจ้งให้มาขนออกตามหนังสือบอกเลิก

7. ครั้งหน้าจ้างช่างยังไงไม่ให้โดนทิ้งงาน

หัวใจคือ จ่ายตามงานที่เห็น ไม่จ่ายล่วงหน้าเกินงาน แบ่งงวดเงินผูกกับงวดงาน เช่น รื้อเสร็จ หลังคาเสร็จ ปูพื้นเสร็จ ค่าจ้างงวดใดถึงกำหนดเมื่อรับมอบงานงวดนั้น (มาตรา 602) ขอสำเนาบัตรช่าง โอนเข้าบัญชีชื่อตรงกับช่าง และเขียนกำหนดเสร็จกับค่าปรับล่าช้าไว้ อ่านวิธีทำสัญญาจ้างช่างแบบละเอียดได้ที่ สัญญาจ้างฟรีแลนซ์ / จ้างทำของ ต้องมีอะไรบ้าง หรือทำสัญญาได้เลยที่ แบบฟอร์มสัญญาจ้างทำของ

ถ้ากำลังซ่อมบ้านหลังน้ำท่วม อ่านเรื่องเงินช่วยค่าซ่อมจากรัฐได้ที่ ค่าซ่อมบ้านน้ำท่วม รัฐช่วยเท่าไหร่ และดูทุกเรื่องที่ต้องทำหลังน้ำท่วมได้ที่ คู่มือน้ำท่วม 2569 ต้องทำอะไรบ้าง