หนังสือยินยอมคู่สมรส ขายที่ดิน ยกให้ลูก จำนอง ต้องใช้เมื่อไร กรมที่ดินมีแบบฟอร์มไหม เขียนยังไง

พ่อจะยกที่ดินให้ลูก แต่แม่ทำงานอยู่ต่างจังหวัด สามีจะขายคอนโดที่ซื้อหลังแต่งงาน แต่ภรรยาลางานไม่ได้ หรือจะเอาบ้านไปจำนองกับธนาคาร — เจ้าหน้าที่ที่ดินจะถามว่า "คู่สมรสยินยอมไหม" ถ้าคู่สมรสไม่ได้มาด้วย ต้องมี หนังสือยินยอมคู่สมรส ครับ หลายคนถามกรมที่ดินว่ามีแบบฟอร์มไหม คำตอบคือ ไม่มีแบบทางการ บทความนี้สรุปว่าต้องเขียนอะไร แนบอะไร และกรณีไหนไม่ต้องใช้

1. เมื่อไรต้องมีหนังสือยินยอมคู่สมรส

กฎหมายแบ่งทรัพย์ของคนที่จดทะเบียนสมรสเป็น 2 กอง — สินส่วนตัว ฝ่ายนั้นจัดการเอง กับ สินสมรส ซึ่งเรื่องสำคัญ ๆ ต้องทำร่วมกันหรือได้รับความยินยอมจากอีกฝ่าย (ป.พ.พ. ม.1476)

2. กรมที่ดินมีแบบฟอร์มไหม

ไม่มีครับ คู่มือประชาชนของกรมที่ดินเขียนไว้ว่าให้ใช้ "หนังสือยินยอมให้ทำนิติกรรมของคู่สมรส (ต้นฉบับซึ่งผู้ขอจัดทำ) พร้อมสำเนาบัตรประจำตัวประชาชนของคู่สมรสที่ได้รับรองความถูกต้อง" แปลว่าเราร่างเองได้ แต่ต้องเป็น หนังสือ เพราะนิติกรรมที่ดินต้องจดทะเบียน (ม.1479) และควรมีข้อความครบ 5 ส่วนนี้

1. ผู้ให้ความยินยอม — ชื่อ อายุ เลขบัตร ที่อยู่ และเป็นสามี/ภริยา/คู่สมรสโดยชอบด้วยกฎหมายของใคร
2. ทรัพย์ — เลขโฉนด เลขที่ดิน ตำบล อำเภอ จังหวัด หรือเลขห้องชุดและชื่ออาคารชุด
3. นิติกรรม — ขาย ให้ จำนอง ไถ่ถอน ขายฝาก (เฉพาะที่ตั้งใจ ไม่ใช่ "ทุกนิติกรรม")
4. คู่สัญญาและราคา/วงเงิน — ขายให้ใคร ไม่ต่ำกว่าเท่าไร หรือจำนองกับธนาคารไหน ไม่เกินเท่าไร
5. ลายมือชื่อต่อหน้าพยาน 2 คน พร้อมสำเนาบัตรที่ผู้ให้ความยินยอมเซ็นรับรอง และสำเนาทะเบียนสมรส

3. ตัวอย่าง: พ่อยกที่ดินให้ลูก แม่ไปไม่ได้

1. ก่อนวันนัด
   แม่เซ็นหนังสือยินยอมคู่สมรสกฎหมายบังคับ

   ระบุยินยอมให้พ่อ "ให้" ที่ดินโฉนดเลขที่ ... แก่ลูกชื่อ ... เซ็นต่อหน้าพยาน 2 คน และเซ็นรับรองสำเนาบัตร

   ทำเอกสารนี้ →
2. วันไปสำนักงานที่ดิน
   พ่อกับลูกไปยื่นเรื่อง

   นำโฉนดตัวจริง บัตรประชาชน ทะเบียนบ้าน หนังสือยินยอมต้นฉบับ สำเนาบัตรแม่ และสำเนาทะเบียนสมรส

3. ถ้าพ่อก็ไปไม่ได้
   ใช้หนังสือมอบอำนาจ ท.ด.21 เพิ่ม

   พ่อมอบอำนาจให้ลูกไปทำแทน และหนังสือยินยอมของแม่ระบุว่ายินยอมให้มอบอำนาจด้วย

   ทำเอกสารนี้ →

4. ถ้าไม่มีความยินยอม หรือคู่สมรสไม่ยอมเซ็น

• ขายหรือจำนองสินสมรสไปโดยคู่สมรสไม่ยินยอม คู่สมรสฟ้องให้ศาล เพิกถอน ได้ภายใน 1 ปีนับแต่รู้ และไม่เกิน 10 ปีนับแต่ทำนิติกรรม เว้นแต่ภายหลังให้สัตยาบัน หรือผู้ซื้อสุจริตและเสียค่าตอบแทน (ม.1480)
• คู่สมรสไม่ยอมเซ็นโดยไม่มีเหตุผล หรือป่วยจนให้ความยินยอมไม่ได้ อีกฝ่ายร้องขอให้ ศาลสั่งอนุญาตแทน ได้ (ม.1478)
• คู่สมรสมีชื่อในโฉนดด้วย เขาเป็นเจ้าของร่วม ต้องไปเองหรือทำ หนังสือมอบอำนาจ ท.ด.21 ไม่ใช่แค่หนังสือยินยอม

หนังสือยินยอมคู่สมรสไม่ใช่ใบมอบอำนาจ จึง ไม่ต้องติดอากรแสตมป์ ส่วนถ้าจะขายที่ดินและทำสัญญาจะซื้อจะขายกับผู้ซื้อก่อนวันโอน ดู สัญญาจะซื้อจะขายที่ดิน ครับ