ร้านค้าน้ำท่วม เจ้าของร้านและ SME ต้องทำอะไรก่อน: ลูกจ้าง ค่าเช่าร้าน สินค้าในสต็อก ประกัน สินเชื่อ และเงินช่วยเหลือรัฐ
SiamContract · · อ่าน 11 นาที
ร้านค้าน้ำท่วม เช็กลิสต์เจ้าของร้านและ SME: จ่ายลูกจ้าง 75% หรือเหตุสุดวิสัย ขอลดค่าเช่าร้าน สต็อกเคลมอะไรได้ พักหนี้ SME D Bank 12 เดือน เครื่องมือทำกิน 13,500
ร้านอาหารชั้นล่างตึกแถวน้ำเข้าถึงหน้าเคาน์เตอร์ ตู้แช่ วัตถุดิบ เตา จมหมด ปิดร้านมาสิบวัน ลูกน้องสี่คนถามว่าเดือนนี้ได้เงินไหม เจ้าของตึกยังทวงค่าเช่าเหมือนเดิม ไฟแนนซ์รถส่งของก็ถึงงวด สำหรับคนทำ ร้านค้าน้ำท่วม ปัญหาไม่ได้มีแค่เรื่องเดียว บทความนี้เรียงเป็นเช็กลิสต์ว่าต้องจัดการอะไรก่อนหลัง อ้างกฎหมายและมาตรการปี 2569 ที่มีจริง เพื่อให้ร้านเปิดใหม่ได้โดยไม่พลาดสิทธิและไม่ทำผิดกฎหมายแรงงานโดยไม่รู้ตัวครับ
1. วันแรกหลังน้ำลด: ถ่ายรูปทุกอย่างก่อนทิ้ง
ทุกสิทธิที่ตามมา ทั้งประกัน เงินช่วยเหลือรัฐ การขอลดค่าเช่า และการขอพักหนี้ ใช้หลักฐานชุดเดียวกันคือ รูปถ่ายก่อนเก็บกวาด ถ่ายภาพรวมร้านให้เห็นเลขที่ รอยคราบน้ำที่ผนังหรือตู้ สินค้าแต่ละกลุ่มที่เสียหาย เครื่องมือ เครื่องจักร และเอกสารที่เปียก ถ้าทิ้งของได้ให้ถ่ายกองของที่ทิ้งพร้อมป้ายวันที่ จากนั้นจดรายการสินค้าและเครื่องมือที่เสียหายพร้อมราคาทุน และให้พนักงานหรือเพื่อนบ้านร้านข้าง ๆ ลงชื่อเป็นพยาน
2. ลูกจ้าง: จ่ายเท่าไหร่ระหว่างปิดร้าน
| สถานการณ์ | นายจ้างต้องทำอะไร | ฐาน |
|---|---|---|
| ร้านยังเปิดได้ แต่พนักงานบางคนมาไม่ได้เพราะบ้านน้ำท่วม | ไม่ใช่ขาดงาน ห้ามเลิกจ้างฐานละทิ้งหน้าที่ ค่าจ้างวันที่ไม่ได้ทำอาจไม่จ่าย หรือตกลงใช้วันลา/ทำงานจากบ้าน | ม.119(5), ม.76 |
| ปิดร้านชั่วคราว เพราะน้ำท่วมถนน ของส่งไม่ได้ ลูกค้าไม่มา แต่ร้านไม่ได้พังจนทำไม่ได้เลย | จ่ายค่าจ้างไม่น้อยกว่า 75% ของค่าจ้างวันทำงาน ตลอดช่วงปิด + แจ้งลูกจ้างและพนักงานตรวจแรงงานเป็นหนังสือล่วงหน้าไม่น้อยกว่า 3 วันทำการ ระบุวันเริ่ม-วันสิ้นสุด | ม.75 |
| ร้านจมน้ำทั้งร้าน ไฟถูกตัด เข้าไม่ได้เลย (เหตุสุดวิสัยแท้) | ม.75 ไม่ใช้ นายจ้างอาจไม่ต้องจ่าย แต่ต้อง ออกหนังสือรับรองและบันทึก e-Service ประกันสังคม ให้ลูกจ้าง ม.33 รับเงินว่างงานเหตุสุดวิสัย 50% ไม่เกิน 90 วัน | ประกันสังคม |
| ใช้จังหวะนี้เลิกจ้าง | ค่าชดเชยตามอายุงาน + ค่าบอกกล่าวล่วงหน้า น้ำท่วมไม่ใช่ข้อยกเว้น | ม.118, ม.17 |
ร้านส่วนใหญ่ที่ปิดเพราะเข้าออกไม่ได้หรือของไม่มา แต่ตัวร้านยังใช้ได้ เข้ากรณี 75% ไม่ใช่เหตุสุดวิสัย ถ้าไม่จ่ายและไม่แจ้ง ลูกจ้างร้องพนักงานตรวจแรงงานให้สั่งจ่ายพร้อมดอกเบี้ย 15% ต่อปีได้ ทางที่ถูกและถูกกว่าคดีคือออกหนังสือแจ้งหยุดกิจการชั่วคราวให้ครบตามกฎหมาย รายละเอียดฝั่งลูกจ้างอ่านที่ น้ำท่วมไปทำงานไม่ได้ หักเงินเดือนได้ไหม
3. ค่าเช่าร้าน: ขอลดได้ แต่อย่าหยุดจ่ายเฉย ๆ
ร้านที่เช่าตึกแถวหรือพื้นที่ในตลาด ใช้กฎหมายเช่าทรัพย์เหมือนบ้านเช่า เจ้าของต้องซ่อมส่วนของอาคารที่จำเป็น เช่น ระบบไฟ ประตูม้วน พื้น ผนัง (ป.พ.พ. มาตรา 550) ผู้เช่าต้องแจ้งความเสียหายโดยพลัน (มาตรา 557) และถ้าใช้ร้านได้บางส่วนโดยไม่ใช่ความผิดของผู้เช่า เรียกให้ลดค่าเช่าตามส่วนได้ หรือบอกเลิกถ้าใช้ไม่ได้ตามวัตถุประสงค์ (มาตรา 568) ข้อต่างจากบ้านเช่าคือสัญญาเช่าเพื่อธุรกิจ ไม่อยู่ใต้ประกาศ สคบ. 2568 เงินประกันและการเลิกสัญญาจึงเป็นไปตามที่เขียนในสัญญา ให้เปิดสัญญาดูข้อเรื่องเหตุสุดวิสัยและการซ่อมแซมก่อน
ทำเป็นหนังสือแจ้งเจ้าของตึก ระบุส่วนที่พัง ขอให้ซ่อมภายในกี่วัน และเสนอค่าเช่าช่วงที่เปิดไม่ได้ (เช่น งดเก็บช่วงปิด หรือจ่ายครึ่งหนึ่งช่วงเปิดบางส่วน) โอนตามที่เสนอตรงเวลา อย่าหยุดจ่ายโดยไม่แจ้ง เพราะค้างค่าเช่าเกินกำหนดเจ้าของบอกเลิกได้ (มาตรา 560) ใช้หนังสือแจ้งเจ้าของกรณีน้ำท่วมได้ (ไม่ต้องติ๊กว่าเป็นผู้ให้เช่า 3 หน่วยขึ้นไป) และถ้าจะทำสัญญาเช่าร้านใหม่หลังน้ำลด ให้เขียนข้อเหตุสุดวิสัยและการลดค่าเช่าไว้ชัดในสัญญาเช่าเพื่อธุรกิจ
4. สินค้าในสต็อกและเครื่องมือ: ใครจ่าย
| แหล่ง | ได้อะไร | เงื่อนไข |
|---|---|---|
| ประกันภัยทรัพย์สิน / ประกันอัคคีภัยร้านค้า ที่ทำไว้ | ค่าสินไหมตามทุนประกันสำหรับสต็อก เครื่องจักร ตกแต่งร้าน เฉพาะกรมธรรม์ที่ซื้อภัยน้ำท่วมเพิ่ม (กรมธรรม์อัคคีภัยทั่วไปไม่รวมน้ำท่วมถ้าไม่ซื้อ) บางกรมธรรม์มีประกันธุรกิจหยุดชะงักด้วย | แจ้งบริษัททันที จดเลขเคลม ส่งรูปและรายการสต็อกพร้อมราคาทุน · ปัญหาร้อง คปภ. 1186 |
| ประกันภัยพิบัติแห่งชาติ (รัฐซื้อให้) | คุ้มครองเฉพาะ บ้านอยู่อาศัย ไม่คุ้มครองสต็อก เครื่องมือ หรือรถ ร้านที่อยู่อาศัยด้วย (ตึกแถวอยู่ชั้นบน) ตัวอาคารส่วนที่พักอาศัยเคลมได้สำหรับเหตุตั้งแต่ 1 ต.ค. 2569 | อ่าน ประกันภัยพิบัติแห่งชาติ |
| ค่าเครื่องมือประกอบอาชีพ (หลักเกณฑ์กระทรวงการคลัง 2569) | ตามจริง ไม่เกิน 13,500 บาทต่อครอบครัว สำหรับเครื่องมือทำกินของอาชีพหลัก เช่น ตู้แช่ เตา จักรเย็บผ้า รถเข็น | ยื่น อปท./สำนักงานเขต พร้อมรูปและใบเสร็จ เป็นสิทธิของครัวเรือน ไม่ใช่ของนิติบุคคล |
| เงินช่วยเหลือครัวเรือน 9,000 บาท | ถ้าร้านเป็นที่อยู่อาศัยประจำด้วย (อยู่ชั้นบน) ครัวเรือนนั้นยื่นได้ แต่ร้านที่ไม่มีคนอยู่ประจำไม่เข้า | แอปทางรัฐ / อปท. อ่าน เงินเยียวยาน้ำท่วม 9,000 บาท |
| สินค้าที่ยังไม่ได้จ่ายซัพพลายเออร์ / ของฝากขาย | ความเสี่ยงอยู่ที่ใครขึ้นกับสัญญา (ส่งมอบแล้วมักเป็นของผู้ซื้อ) เจรจาขอขยายเครดิตเทอม ทำบันทึกข้อตกลงใหม่ | บันทึกต่อท้ายสัญญา หรือสัญญาผ่อนชำระ |
5. หนี้ร้านและสินเชื่อฟื้นฟู: มีอะไรให้ขอ
| สถาบัน | มาตรการ SME น้ำท่วม 2569 | ติดต่อ |
|---|---|---|
| SME D Bank (ธพว.) | ลูกค้าเดิม: พักชำระเงินต้นและดอกเบี้ย สูงสุด 12 เดือน (Term Loan) ตั๋วสัญญาใช้เงิน/แฟคตอริ่งขยายได้ 180 วัน · เติมทุนฉุกเฉิน 10% ของวงเงินเดิม ขั้นต่ำ 30,000 สูงสุด 200,000 บาท กู้ 3 ปี ปลอดต้น 12 เดือน ไม่ใช้หลักประกัน ฟรีค่าธรรมเนียม · สินเชื่อดอกเบี้ย 3% คงที่ 3 ปี | สาขาทั่วประเทศ · LINE OA: SME Development Bank · 1357 |
| บสย. (ค้ำประกันสินเชื่อ) | พักชำระค่าธรรมเนียมค้ำประกัน 6 เดือน (ลูกค้าที่ครบกำหนด 26 ก.ย.–31 ต.ค. 2569 ในพื้นที่ประกาศ) · ลูกหนี้ที่ บสย. จ่ายเคลมแล้ว พักค่างวด 6 เดือน | LINE OA @tcgfirst |
| ออมสิน | พักเงินต้น 3 เดือน ยกดอกเบี้ย (อัตโนมัติในพื้นที่ประกาศ ปภ.) · สินเชื่อฟื้นฟูรายย่อยไม่เกิน 300,000 บาท ซ่อมเครื่องมือ/ทุนหมุนเวียน 0% 3 เดือน · สินเชื่อ SMEs ประสบภัยพิบัติไม่เกิน 5 ล้านบาท ปลอดต้น 1 ปี | สาขา · 1115 |
| กรุงไทย ไทยพาณิชย์ และธนาคารพาณิชย์อื่น | ลดค่างวด พักชำระ ปรับโครงสร้างหนี้ SME และเสริมสภาพคล่อง เงื่อนไขและกำหนดแจ้งต่างกัน (กรุงไทยรับแจ้งถึง 31 ธ.ค. 2569 และต้องยื่นภายใน 3 เดือนนับจากเกิดเหตุ) | ลิงก์ในหน้ารวมของ ธปท. · Call Center ธนาคาร |
| กระทรวงอุตสาหกรรม (โรงงาน/SME ในระบบ) | สำรวจความเสียหาย เตรียมโครงการฟื้นฟู SME และพิจารณายกเว้นค่าธรรมเนียมรายปีโรงงานในพื้นที่ประสบภัย | สำนักงานอุตสาหกรรมจังหวัด |
ขอเข้ามาตรการ ก่อนงวดครบกำหนด และถามให้ชัดว่าพักต้นหรือพักดอก ดอกเบี้ยช่วงพักยกให้หรือสะสม และรายงานเครดิตบูโรยังไง ถ้าธนาคารให้ยื่นเป็นหนังสือ ใช้หนังสือขอพักชำระ/ปรับโครงสร้างหนี้ แนบรูปและบันทึกความเสียหาย รายละเอียดเปรียบเทียบอ่านที่ น้ำท่วม พักหนี้ยังไง
6. ภาษีและเอกสารที่เปียก
- ใบกำกับภาษี สมุดบัญชี เอกสารจมน้ำ แจ้งสำนักงานสรรพากรพื้นที่เป็นหนังสือว่าเอกสารเสียหายจากอุทกภัย พร้อมรูปถ่ายและรายการ เพื่อใช้เป็นเหตุผลเมื่อถูกขอเอกสารย้อนหลัง
- ขยายเวลายื่นแบบ/ลดหย่อน ปีที่ผ่านมากรมสรรพากรเคยออกมาตรการขยายเวลายื่นแบบและยกเว้นภาษีสำหรับพื้นที่ประสบอุทกภัย ปี 2569 ให้ตรวจประกาศล่าสุดที่ rd.go.th หรือโทร 1161 ก่อนถึงกำหนดยื่น
- สินค้าที่ทิ้งเพราะเสียหาย จดบันทึกการทำลายสินค้าพร้อมรูปและพยาน เพื่อใช้ลงบัญชีเป็นผลเสียหาย ถามสำนักงานบัญชีว่าต้องแจ้งสรรพากรล่วงหน้าหรือไม่ตามประเภทสินค้า
- ลูกค้าที่จ่ายมัดจำไว้แล้วร้านส่งของ/จัดงานไม่ได้ แจ้งลูกค้าเป็นหนังสือ เลื่อนหรือคืนมัดจำตามที่ตกลง ทำบันทึกต่อท้ายสัญญากันเข้าใจผิด
7. เช็กลิสต์ 10 ข้อ ติดหน้าร้าน
- ถ่ายรูปทุกจุดก่อนเก็บกวาด ทำบันทึกรายการเสียหายให้พยานเซ็น
- แจ้งบริษัทประกันทรัพย์สิน/อัคคีภัย จดเลขเคลม
- ตัดสินใจเรื่องลูกจ้าง: เปิดบางส่วน / ปิดชั่วคราวจ่าย 75% + แจ้ง 3 วันทำการ / เหตุสุดวิสัยออกหนังสือรับรองประกันสังคม
- ส่งหนังสือแจ้งเจ้าของตึกให้ซ่อมและเสนอค่าเช่าช่วงปิด
- ยื่น อปท./เขต ขอค่าเครื่องมือประกอบอาชีพ (และ 9,000 ถ้าอยู่อาศัยที่ร้าน)
- โทรธนาคาร/ไฟแนนซ์ทุกเจ้าก่อนงวดครบ ขอพักหรือปรับโครงสร้าง
- ติดต่อ SME D Bank หรือออมสิน ถ้าต้องการทุนฉุกเฉินซ่อมร้าน
- แจ้งซัพพลายเออร์และลูกค้าที่มีออเดอร์ค้าง ทำบันทึกข้อตกลงใหม่
- แจ้งสรรพากรเรื่องเอกสารเสียหาย เช็กมาตรการภาษี
- เก็บใบเสร็จค่าซ่อมและค่าวัสดุทุกใบ ใช้ทั้งประกัน รัฐ และบัญชี
8. แหล่งทางการ
| เรื่อง | ดูที่ไหน |
|---|---|
| มาตรการทุกธนาคาร | ธปท. ความช่วยเหลือลูกหนี้อุทกภัย 2569 · 1213 |
| SME D Bank | SME D Bank ออกมาตรการด่วนช่วยเอสเอ็มอีประสบอุทกภัยทั่วประเทศ · smebank.co.th · 1357 |
| บสย. | บสย. พักชำระค่าธรรมเนียม-ค่างวด 6 เดือน |
| ออมสิน | ออมสิน พักหนี้ 3 เดือน สินเชื่อฟื้นฟูรายย่อยและ SMEs · 1115 |
| ค่าเครื่องมือประกอบอาชีพ 13,500 | ปภ. หลักเกณฑ์ใหม่ เงินช่วยเหลือผู้ประสบภัย ปี 2569 · อปท./เขต |
| กฎหมายแรงงาน ม.75 | พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน ฉบับปรับปรุง 2568 · สายด่วน 1506 กด 3 |
| ประกันทรัพย์สิน | สำนักงาน คปภ. 1186 |
| ภาษี | กรมสรรพากร 1161 |
เรื่องน้ำท่วมอื่น ๆ ทั้งเงินเยียวยา ประกัน บ้านเช่า รถ หนี้ งาน เกษตรกร ร้านค้า และแบบฟอร์มฟรี รวมไว้ที่ น้ำท่วม 2569 ต้องทำอะไรบ้าง
บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายสำหรับกรณีของคุณ หากมูลค่าสูงหรือมีข้อพิพาท ควรปรึกษาทนายความ
คำถามที่พบบ่อย
ร้านปิดเพราะน้ำท่วม ต้องจ่ายลูกจ้างไหม
ถ้าปิดชั่วคราวเพราะเหตุสำคัญที่ไม่ใช่เหตุสุดวิสัย เช่น ถนนท่วม ของส่งไม่ได้ ต้องจ่ายค่าจ้างไม่น้อยกว่า 75% ตลอดช่วงปิด และแจ้งลูกจ้างกับพนักงานตรวจแรงงานล่วงหน้า 3 วันทำการ (มาตรา 75) ถ้าร้านจมน้ำทำงานไม่ได้เลย เป็นเหตุสุดวิสัย นายจ้างออกหนังสือรับรองให้ลูกจ้างรับเงินประกันสังคม 50%
น้ำท่วมร้าน ขอลดค่าเช่าร้านได้ไหม
ได้ ถ้าใช้ร้านได้บางส่วนโดยไม่ใช่ความผิดของผู้เช่า เรียกให้ลดค่าเช่าตามส่วนได้ และบอกเลิกได้ถ้าใช้ไม่ได้ตามวัตถุประสงค์ (ป.พ.พ. มาตรา 568) เจ้าของต้องซ่อมส่วนอาคารที่จำเป็น (มาตรา 550) ควรแจ้งเป็นหนังสือและจ่ายส่วนที่เสนอตรงเวลา สัญญาเช่าเพื่อธุรกิจไม่อยู่ใต้ประกาศ สคบ. จึงต้องดูข้อสัญญาด้วย
สินค้าในสต็อกเสียหายจากน้ำท่วม เคลมอะไรได้
เคลมได้จากประกันภัยทรัพย์สินหรือประกันอัคคีภัยร้านค้าที่ซื้อความคุ้มครองน้ำท่วมเพิ่มเท่านั้น ประกันภัยพิบัติแห่งชาติที่รัฐซื้อให้คุ้มครองเฉพาะบ้านอยู่อาศัย ไม่รวมสต็อกและเครื่องมือ ส่วนเครื่องมือทำกินของอาชีพหลักขอรัฐได้ตามจริงไม่เกิน 13,500 บาทต่อครอบครัวที่ อปท.
SME น้ำท่วม 2569 ขอพักหนี้หรือกู้ฉุกเฉินที่ไหน
SME D Bank พักชำระเงินต้นและดอกเบี้ยสูงสุด 12 เดือน และเติมทุนฉุกเฉิน 30,000–200,000 บาท ไม่ใช้หลักประกัน (โทร 1357) ออมสินมีสินเชื่อฟื้นฟูรายย่อยไม่เกิน 300,000 บาทและสินเชื่อ SMEs ไม่เกิน 5 ล้านบาท บสย. พักค่าธรรมเนียมค้ำประกัน 6 เดือน ธนาคารพาณิชย์มีมาตรการของตัวเอง ดูหน้ารวมของ ธปท.
เอกสารบัญชี ใบกำกับภาษี จมน้ำ ทำยังไง
แจ้งสำนักงานสรรพากรพื้นที่เป็นหนังสือว่าเอกสารเสียหายจากอุทกภัย พร้อมรูปถ่ายและรายการ และตรวจประกาศกรมสรรพากรว่ามีการขยายเวลายื่นแบบสำหรับพื้นที่ประสบภัยปี 2569 หรือไม่ โทร 1161
ข้อมูลอ้างอิง
- SME D Bank ออกมาตรการด่วนช่วยเหลือเอสเอ็มอีประสบอุทกภัยทั่วประเทศ พักชำระหนี้ เติมทุนฉุกเฉิน (กรมประชาสัมพันธ์ ก.ย. 2569)
- รัฐบาลเร่งช่วย SME ประสบภัยน้ำท่วม สั่ง SME D Bank พักหนี้สูงสุด 12 เดือน เติมทุนฉุกเฉินสูงสุด 2 แสนบาท
- บสย. ออกมาตรการพักชำระค่าธรรมเนียม-ค่างวด 6 เดือน ช่วยลูกค้า-ลูกหนี้ฝ่าวิกฤตน้ำท่วม
- กรุงไทยออกมาตรการช่วยลูกค้ารายย่อย–SME ผู้ประสบภัยน้ำท่วม
- ก.อุตฯ สำรวจความเสียหายน้ำท่วม 1,267 สถานประกอบการ เปิดมาตรการพักชำระหนี้-ทุนฉุกเฉินฟื้นฟูกิจการ
- ธนาคารแห่งประเทศไทย ความช่วยเหลือลูกหนี้ที่ได้รับผลกระทบจากอุทกภัย ปี 2569
- ธนาคารออมสิน มาตรการช่วยเหลือผู้ประสบอุทกภัย 2569 (ฟื้นฟูรายย่อย SMEs)
- ปภ. เผยหลักเกณฑ์ใหม่ เงินช่วยเหลือผู้ประสบภัย ปี 2569 (ค่าเครื่องมือประกอบอาชีพ)
- พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 ฉบับปรับปรุง 2568 มาตรา 75, 76, 118, 119 (กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน)
- ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 550, 557, 560, 568 (ฉบับรวม ศาลยุติธรรม)
- ศูนย์รับแจ้งเคลมประกันภัยพิบัติ คำถามที่พบบ่อย (ไม่คุ้มครองรถและทรัพย์สินอื่น)
- สำนักงาน คปภ. 1186
- กรมสรรพากร 1161
หมายเหตุ: ข้อมูล ณ 8 ตุลาคม พ.ศ. 2569 — กฎหมายและแนวปฏิบัติของหน่วยงานอาจเปลี่ยนแปลง